....Althans, met chatrooms op het web
Onderzoekers vergeleken extremistische sites met overheidssites. De eerste zijn meer multimediaal en interactiever.
Door Michiel van Nieuwstadt
Websites van extremisten en terroristische organisaties zijn technologisch geavanceerder dan websites van Amerikaanse overheidsorganisaties. De terroristen en extremisten maken meer gebruik van multimedia. Hun websites zijn bovendien interactiever: chatrooms en online fora worden veel toegepast.
Amerikaanse overheidswebsites hebben daarentegen een overzichtelijker lay out en maken beter gebruik van conventionele technieken. Daarom is de kwaliteit van websites van Amerikaanse overheden en die van terroristische en extremistische organisaties ruwweg vergelijkbaar, zo concluderen computerwetenschappers van drie Amerikaanse universiteiten in een studie die binnenkort verschijnt in het International Journal of Human-Computer Studies.
De vooruitstrevende technologie op de sites van terroristen en extremisten verraste de onderzoekers, onder leiding van Jialun Qin van de universiteit van Massachusetts in Lowell, omdat zij gebruik maken van computers (webservers) met een lagere capaciteit en instabiele verbindingen. De webservers waarop sites van de Amerikaanse overheid draaien zijn speciaal daarvoor in het leven geroepen. De terroristen/extremisten moeten het doen met gratis internetaanbieders zoals Geocities.
Op 46 procent van de 86 onderzochte sites van terroristische of extremistische groepen stonden audio- en videoclips, waaronder trainingsfilmpjes, beelden van aanslagen en propaganda waarin wordt opgeroepen tot het martelaarsschap. Van 92 Amerikaanse overheidssites die zijn bestudeerd maakt 29 procent gebruik van dit soort multimedia, zo bleek uit de inventarisatie die de computerwetenschappers maakten in de zomer van 2004. Volgens de auteurs is multimedia bij uitstek geschikt voor de terroristensites, omdat dit meer indruk maakt dan tekst.
De Amerikanen beoordeelden ook de interactiviteit van de websites. Niet al te verrassend is dat de overheidssites de terroristen voorblijven als het gaat om het verstrekken van contactinformatie zoals e-mail of postadressen. Wel werpen de onderzoekers de mogelijkheid op dat dit soort een-op-een interactie in websites verborgen zit. Als het gaat om het bouwen van een gemeenschap laten de terroristische en extremistische organisaties de overheden ver achter zich. Terroristische en extremistische groepen uit het Midden-Oosten zijn „zeer actief” in het opzetten en onderhouden van online fora en bulletinboards. Als voorbeelden noemen de Amerikanen fora van ‘met terroristen sympathiserende’ websites www.shawati.com en www.kuwaitchat.net met bijna 32.000 en een kleine 12.000 geregistreerde leden in de zomer van 2004. Op deze sites wordt dagelijks gediscussieerd en wordt steun uitgesproken voor terroristische organisaties. Sommige fora bevatten ook boodschappen van actieve leden van terreurgroepen.
Internet is voor terroristen een interessant medium, schrijven de auteurs, omdat het hun de kans geeft om te ontsnappen aan de selectiecriteria van de redacties van traditionele massamedia. Buiten het middel van de aanslag is het voor hen moeilijk om daartoe toegang te krijgen. Een vergelijking tussen websites van terroristen en websites van de overheid snijdt hout, menen zij, omdat beide zijn gemaakt om het publiek te informeren over doelen, programma’s en strategieën. Websites van de Amerikaanse overheid springen er bovendien uit in internationaal onderzoek, omdat ze interactief zijn en technisch hoogstaand.
Om de terroristen en hun organisaties te vinden, baseerden de onderzoekers zich op rapporten van overheden en onderzoeksorganisaties. Met zoekmachines speurden ze op namen van bekende extremisten/terroristen en een lange lijst trefwoorden. Ook links vanuit en naar deze websites werden inhoudelijk getoetst en dat resulteerde uiteindelijk in een lijst van 86 websites van vooral Islamitische groepen met een basis in het Midden-Oosten. Van deze siteswerd alle informatie binnengehaald en opgeslagen. De websites zijn vergeleken met 92 Amerikaanse overheidssites.
Internet is ‘de turbo van de jihadbeweging’, stelde de AIVD in een onderzoek naar de terroristische dreiging in Nederland, eerder dit jaar. „Internet dient als bron van informatie over terroristische methoden en middelen en fungeert zo als een virtueel trainingskamp”, vond de AIVD.
(Bron: NRC/Handelsblad, 27 december 2006, www.nrc.nl)